Thị trường dầu mỏ: Những nỗi lo ngại từ vụ bê bối Libor

Thị trường dầu mỏ: Những nỗi lo ngại từ vụ bê bối Libor

Huyền Trần

Huyền Trần

Junior Analyst

21:09 30/06/2024

Hết lần này đến lần khác, giá tham chiếu dựa trên sự trung thực của thị trường, lại bị thao túng.

Các tay trader dầu thô lớn đã phát đi thông điệp rằng: “Hãy đảm bảo rằng các anh sẽ hạ giá thị trường.” Anh ta đã làm nhiều hơn thế khi niêm yết giá đầu mua và đầu bán để thao túng giá tham chiếu dầu quan trọng của Mỹ, từ đó thu về hàng triệu đô la lợi nhuận. Theo thỏa thuận nhận tội giữa công ty và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, các nhà giao dịch của Glencore đã thao túng giá dầu ở Mỹ trong gần năm năm trước khi bị bắt.

Đây không phải là hành vi gian lận duy nhất liên quan đến giá tham chiếu này. Trong bốn năm qua, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFCT) đã phạt cả ba công ty giao dịch dầu lớn nhất vì đã thao túng thành công thị trường dầu hoặc ít nhất là cố gắng tác động đến giá thông qua các thủ đoạn tinh vi. Năm 2020, cơ quan quan quản lý của Hoa Kỳ đã phạt Tập đoàn Vitol; năm 2022, họ phạt Glencore; và chỉ tuần trước, họ cũng đã phạt Tập đoàn Trafigura.

Ba vụ bê bối lớn xảy ra gần nhau và liên quan đến các tập đoàn lớn trong ngành đã cho thấy các hành vi vi phạm không thể xem nhẹ như là những sự cố đơn lẻ được nữa. Thay vào đó, chúng mang tính hệ thống, cần yêu cầu các cơ quan quản lý vào cuộc để giải quyết và có các dấu hiệu của thối nát trong thị trường này.

Các vụ việc này không nhận được nhiều sự chú ý vì chúng tập trung vào một phần nhỏ của thị trường nhiên liệu- dầu, vật liệu được sử dụng để cung cấp năng lượng cho các nhà máy điện và tàu thủy. Hơn nữa, vào thời điểm đó, cả ba tập đoàn đã thừa nhận có những hành vi nghiêm trọng hơn nhiều, bao gồm hối lộ, tham nhũng và rửa tiền, do đó các vụ thao túng giá này đã bị che lấp. Tuy nhiên, chúng vẫn mang ý nghĩa quan trọng.

Để hiểu rõ hơn về những gì đã xảy ra, cần phải nghiên cứu sâu vào cơ chế hoạt động của thị trường dầu. Giá của nhiều chỉ số dầu trên thị trường được định giá hoặc đánh giá bởi các công ty thông qua báo cáo giá. Trong đó, Platts là công ty quan trọng nhất, là một đơn vị của S&P Global, một công ty trị giá 140 tỷ USD niêm yết tại New York, nổi tiếng với hoạt động xếp hạng tín dụng.

Platts và các đối thủ của nó đánh giá thị trường bằng cách quan sát các giá thầu, ưu đãi và các giao dịch thực tế, kết hợp với yếu tố thị trường. Quá trình này tạo ra giá thực tế, với một phần sai số. Platts tập trung vào một khoảng thời gian nhất định trong ngày giao dịch, thường từ 30 đến 45 phút. Vì vậy, trong khoảng thời gian ngắn này, các giá thầu và ưu đãi từ các nhà giao dịch có thể có tác động lớn đến việc định giá.

Tất cả điều này nghe giống như vụ bê bối Libor, nơi các nhà giao dịch trên thị trường tiền tệ đã hợp tác để thao túng lãi suất, nguyên nhân là bởi quá trình phát hiện giá rất giống nhau, đặc biệt là sự phụ thuộc vào giả định rằng các giá thầu từ các nhà giao dịch sẽ luôn phản ánh đúng.

Không phải tất cả những người tham gia vào thị trường nhiên liệu đều phạm tội gian lận. Tuy nhiên, thông qua các đơn kháng cáo tại tòa án và các phán quyết của cơ quan quản lý, chúng ta biết rằng nhân viên tại các công ty giao dịch dầu độc lập lớn nhất thế giới - Vitol, Trafigura và Glencore - đã lặp đi lặp lại việc nói dối hoặc thực hiện các hành vi để đánh lừa các công ty báo cáo, dẫn đến việc xác định sai giá.

Trong một số trường hợp, các hành vi sai trái này đã tồn tại trong nhiều năm mà không bị phát hiện, với nhiều ví dụ về thao túng; trong những trường hợp khác, các cơ quan quản lý chỉ phát hiện các sai phạm đơn lẻ và kéo dài vài tuần. Nhìn chung, những vụ việc này làm suy yếu lòng tin vào cơ chế định giá, tương tự như vụ bê bối Libor đã cho thấy sự không đáng tin của hệ thống định giá lãi suất trên thị trường tiền tệ.

Đáng tiếc là, giá nhiên liệu bị chỉnh sửa vẫn tồn tại mà không được sửa đổi lại, như thể chúng là sản phẩm của cung cầu thực sự, chứ không phải là do tham vọng thao túng. Tôi đã hỏi Platts về vấn đề này, nhưng công ty không trả lời các câu hỏi trong danh sách. Thay vào đó, họ gửi một tuyên bố ngắn qua email cho biết "Platts chưa bị buộc tội về bất kỳ hành vi sai trái nào." Họ cho biết phương pháp của họ "được thiết kế để đảm bảo rằng các công bố về giá đều phản ánh theo giá trị thị trường," và họ "tự tin vào quy trình của mình."

Trong quá khứ, các cơ quan quản lý đã từng đưa ra các đề xuất để thanh lọc thị trường. Libor, chỉ số lãi suất từng được gọi là con số quan trọng nhất thế giới, đã bị loại bỏ và thay thế bằng các chỉ số thiết kế để phản ánh các giao dịch thực tế thay vì dựa vào những gì các nhà giao dịch nói về chi phí vay mượn. Một cuộc cải cách tương tự đối với giá các sản phẩm dầu được đánh giá là đã quá hạn; một cuộc điều tra đầy đủ có thể sẽ phát hiện thêm nhiều hành vi thao túng có quy mô lớn hơn.

CFTC nên lấy ví dụ từ Bộ Tư pháp khi đã ưu tiên loại bỏ tham nhũng và hối lộ trong giao dịch dầu. Trong quá trình này, họ cần phải cải tiến giám sát về cách thức lập chỉ số dầu và tại sao họ lại không học hỏi được từ các vụ thao túng trước đó. Quan trọng là, trừ khi các cơ quan quản lý áp dụng các hình phạt nghiêm khắc hơn, nếu không các nhà giao dịch dầu sẽ tiếp tục xem nhẹ các khoản phạt như là một phần chi phí kinh doanh. Ví dụ, Trafigura đã trả một khoản phạt khoảng 55 triệu USD, so với lợi nhuận ròng năm ngoái là 7,4 tỷ USD.

Tin tốt là CFTC dường như đã bắt đầu vào cuộc. Các khoản phạt đối với Vitol, Trafigura và Glencore, ba gã khổng lồ của ngành giao dịch dầu, là một dấu hiệu của điều đó. Điều đáng lo ngại hơn là tình hình ở châu Âu và châu Á. Các hành động thiếu kiểm soát trên bờ biển Đại Tây Dương và Thái Bình Dương đối với các chỉ số tương tự phụ thuộc vào tính trung thực thị trường, có nghĩa là một trong hai điều: các nhà giao dịch không phải người Mỹ thì hoàn toàn trung thực và minh bạch, hoặc họ chỉ đơn giản là chưa bị tóm. Hmm.

Bloomberg

Broker listing

Cùng chuyên mục

MUFG Research - USD/JPY: Đã đến lúc đảo chiều?
Kiều Hồng Minh

Kiều Hồng Minh

Junior Analyst

MUFG Research - USD/JPY: Đã đến lúc đảo chiều?

Đồng yên Nhật (JPY) đang dần biến động mạnh hơn trước thềm các cuộc họp chính sách từ Fed và BoJ vào cuối tháng này. Các hành động can thiệp gần đây từ Nhật Bản đã được chứng minh là hiệu quả hơn trước đó, một phần được hỗ trợ bởi bằng chứng thuyết phục hơn về quá trình suy yếu của lạm phát Hoa Kỳ. Fed có thể tự tin hơn trong việc báo hiệu rằng họ đang tiến gần hơn đến việc cắt giảm lãi suất vào tháng 9. Ngược lại, chúng tôi vẫn tin rằng BoJ sẽ tăng lãi suất một lần nữa trong tháng này và tốc độ giảm mua trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) cũng sẽ nhanh hơn. Các diễn biến này củng cố quan điểm của chúng tôi rằng USD/JPY đang trong quá trình đạt đỉnh.
Báo cáo Kaiko Research tuần 3 tháng 7: Thị trường ETH giao ngay lạnh nhạt trong lúc chờ sự xuất hiện của ETF
Tuấn Hưng

Tuấn Hưng

Junior Analyst

Báo cáo Kaiko Research tuần 3 tháng 7: Thị trường ETH giao ngay lạnh nhạt trong lúc chờ sự xuất hiện của ETF

Lạm phát của Mỹ đã cho thấy sự hạ nhiệt hơn nữa trong tháng 6, củng cố cho khả năng cắt giảm lãi suất vào tháng 9. BTC được giao dịch trên 62 nghìn đô la vào đầu giờ thứ Hai, tăng gần 11% trong 7 ngày qua. SEC đã hủy bỏ cuộc điều tra về Paxos và BUSD vào thứ Năm, trong khi cuộc bỏ phiếu lật ngược quyền phủ quyết của Tổng thống Biden đối với SAB 121 của SEC đã không đạt được số phiếu cần thiết trong Hạ viện. Tuần này chúng ta sẽ khám phá: thị trường ETH hạ nhiệt trước khi ra mắt ETF giao ngay, sự trỗi dậy của token PolitiFi, việc sử dụng BTC như một tài sản kho bạc ngày càng tăng.
MUFG Research - Kinh tế Trung Quốc cần "liều thuốc tăng tốc" nào? (Phần 3): Kỳ vọng về chính sách mới từ Hội nghị Trung ương 3
Ngọc Lan

Ngọc Lan

Junior Editor

MUFG Research - Kinh tế Trung Quốc cần "liều thuốc tăng tốc" nào? (Phần 3): Kỳ vọng về chính sách mới từ Hội nghị Trung ương 3

Trong ngắn hạn, tỷ giá USD/CNY phụ thuộc phần lớn vào biến động của đồng USD và tâm lý thị trường đối với Trung Quốc. Cả hai yếu tố này vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn. Phục hồi kinh tế của Trung Quốc có khả năng diễn ra chậm trong thời gian tới do tiêu dùng và đầu tư yếu chỉ có thể phục hồi dần dần, lĩnh vực bất động sản vẫn đang tìm đáy. Tuy nhiên, Hội nghị Trung ương lần thứ 3 sắp tới có thể đưa ra một số tín hiệu tích cực và đồng USD có thể suy yếu.
MUFG Research - Kinh tế Trung Quốc cần "liều thuốc tăng tốc" nào? (Phần 2): Tăng cường hỗ trợ chính sách
Ngọc Lan

Ngọc Lan

Junior Editor

MUFG Research - Kinh tế Trung Quốc cần "liều thuốc tăng tốc" nào? (Phần 2): Tăng cường hỗ trợ chính sách

Các chính sách gần đây bắt đầu có hiệu lực, thể hiện qua sự phục hồi của các chỉ số hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản vào tháng 6 (được hưởng lợi từ gói chính sách bất động sản "5.17") , việc phát hành trái phiếu chính phủ đã tăng trong tháng 5 và tháng 6. Tuy nhiên, những yếu tố kìm hãm hoạt động kinh tế vẫn khá rõ ràng và dai dẳng. Tăng trưởng thu nhập khả dụng của hộ gia đình giảm và tâm lý tiêu dùng yếu kém kéo dài sẽ tiếp tục hạn chế hoạt động tiêu dùng và đầu tư của các doanh nghiệp tư nhân trong thời gian tới.
MUFG Research - Kinh tế Trung Quốc cần "liều thuốc tăng tốc" nào? (Phần 1): Củng cố niềm tin tiêu dùng và tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu
Ngọc Lan

Ngọc Lan

Junior Editor

MUFG Research - Kinh tế Trung Quốc cần "liều thuốc tăng tốc" nào? (Phần 1): Củng cố niềm tin tiêu dùng và tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu

Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng GDP thực tế trong quý 2 là 4.7% so với cùng kỳ năm ngoái. Tăng trưởng GDP danh nghĩa cùng kỳ chỉ đạt 4.0%, chỉ số giảm phát GDP (GDP deflator) ở mức -0.7%. Tăng trưởng giảm tốc chủ yếu do sự hỗ trợ yếu đi từ ngành dịch vụ, cả tiêu dùng và đầu tư đều đóng góp ít hơn vào tăng trưởng GDP quý 2. Xuất khẩu ròng đóng góp tích cực cho phục hồi kinh tế, khiến đầu tư vào bất động sản (IP) và sản xuất ở mức tương đối cao.
Forex Forecast - Diễn đàn dự báo tiền tệ